בלוט־געבן

דער בלוט־געבער און דאָס בלוט־געבן

דער געבער פֿילט אויס אַ געשריבענע געזונט־דעקלאַראַציע וואָס דינט ווי אַ באַזיס צו באַשליסן צי מען מעג נעמען בלוט און צי דאָס בלוט איז זיכער פֿאַרן באַקומער. דערנאָך נעמט מען פּראָבעס פֿאַר דער בלוט־גרופּע, די בלוט־ווערטן און די באַקאַנטע בלוט־אינפֿעקציעס. די קאָנטראָל ווערט איבערגעחזרט בײַ יעדן מאָל.

דאָס בלוט ווערט גענומען אין אַ זעקל מיט אַרום 60 מל אַנטי־קאָאַגולאַנט. דערפֿאַר דאַרף מען דאָס זעקל מישן גוט בעת דעם געבן.

הײַנט לעבן טויזנטער מענטשן דאַנק די שוועדישע בלוט־געבער. גיט בלוט – ראַטעוועט לעבנס.

בלוט־קאָמפּאָנענטן

כּדי צו טײלן דאָס בלוט ווערט דאָס זעקל צענטריפֿוגירט. דערנאָך קומט עס אין אַ פּרעס וואָס טײלט די קאָמפּאָנענטן אויטאָמאַטיש אין פֿאַרשידענע זעקלעך. דער רעזולטאַט איז אַ זעקל רויטע קערפּערלעך, אַ זעקל פֿאַר טראָמבאָציט־קאָנצענטראַט און אַ זעקל פּלאַזמע.

דערנאָך קומט אַ ברייטע קוואַליטעט־קאָנטראָל. די קאָמפּאָנענטן ווערן געהאַלטן אין דער בעסטער טעמפּעראַטור און קומען אין קאַראַנטין ביז מען לאָזט זיי אַרויס אין בלוט־לאַגער אַרום צוויי־דרײַ טעג נאָכן געבן.

בלוט־גרופּעס און צונויפֿפּאַסן

ווען מען מישט בלוט פֿון צוויי מענטשן מיט פֿאַרשידענע בלוט־גרופּעס, קלעפּן זיך די רויטע קערפּערלעך צוזאַמען. דאָס קען שעדיקן די צעל־מעמבראַנען און דער העמאָגלאָבין רינט אַרויס אין דער פּלאַזמע – דאָס הייסט העמאָליז. דעמאָלט זאָגט מען אַז די בלוטן פּאַסן נישט צוזאַמען.

אויב אַ פּאַציענט באַקומט נישט־פּאַסיק בלוט, קענען די פֿאָלגן זײַן ערנסט, אַרײַנגערעכנט אַ שאָק און שווערע ניר־שעדיקונגען. דערפֿאַר איז עס קריטיש צו געבן פּאַסיק בלוט.

זיכערקײט־מיטלען

הײַנט איז די זיכערקײט זייער הויך דאַנק אַ פּינקטלעכער באַשטימונג פֿון דער בלוט־גרופּע בײַם געבער און בײַם באַקומער, מיט אַ קאָנטראָל־באַשטימונג און אַ פּאַסיקײט־פּרוּוו איידער מען גיט דאָס בלוט. עס איז דאָ אַ דעטאַלירטע געזעצגעבונג באַזירט אויף EU־דירעקטיוון.

בלוט־אינפֿעקציעס

אַלץ געגעבן בלוט ווערט אַלע מאָל געפּרוּווט אויף סיפֿיליס, HIV, העפּאַטיט B און העפּאַטיט C. צוזאַמען מיט דער געזונט־דעקלאַראַציע איז דער ריזיקאָ זייער קליין.

פֿאַר וואָס ווערן מענטשן בלוט־געבער?

אינטערנאַציאָנאַלע פֿאָרשונגען ווײַזן אַז די מערהייט גיט בלוט צוליב אַלטרויִסטישע סיבות. אין אַ שוועדישער פֿאָרשונג (Jansson & Ungermann, 2013) האָבן געזונטע דערוואַקסענע געזאָגט אַז די הויפּט־סיבה פֿאַר נישט געבן איז „איך האָב געטראַכט וועגן דעם, נאָר עס איז נישט געשען“ (34,1 %). אַנדערע סיבות: עס נעמט צו פֿיל צײַט (15,4 %) און מורא פֿאַר נאָדלען (15,4 %). דאָס מערסט מאָטיווירנדיקע איז צו באַקומען די רעזולטאַטן פֿון די בלוט־פּראָבעס (27,2 %) און צו קענען געבן בלוט בעת דער אַרבעט (18,3 %).

די איצטיקע לאַגע

• אין שוועדן זײַנען דאָ 26 בלוט־אײַנריכטונגען אין זעקס מעדיצינישע רעגיאָנען.
• אין דורכשניט דאַרף מען אַ זעקל בלוט יעדע מינוט, און אַרום 100 000 מענטשן באַקומען בלוט יעדעס יאָר.
• נאָר אַרום 2–3 % פֿון דער באַפֿעלקערונג זײַנען אַקטיווע געבער, און צווישן די רעגיאָנען זײַנען דאָ גרויסע חילוקים.
• די בלוט־פֿאַרזאָרגונג איז אַ טײל פֿון שוועדנס אַלגעמײנער פֿאַרטיידיקונג; מער געבער מיינט מער ווידערשטאַנד־קראַפֿט.